Từ trước đến nay, khi nói đến stress người ta thường quan niệm rằng nó chỉ xuất hiện ở những người trẻ, người bận rộn với công việc hoặc học hành. Thế nhưng, ngày nay stress đã xảy ra ở mọi lứa tuổi, trong đó có người cao tuổi (nct).
Stress là một thuật ngữ được dùng rộng rãi để
nói đến những hậu quả và tác động xấu đến sức khỏe con người do căng thẳng tâm lý trong quá trình sống. Vì vậy,
stress là phản ứng của cơ thể trước bất cứ một yêu cầu, áp lực hay bất cứ một
yếu tố nào đó tác động và đe dọa đến sự tồn tại lành mạnh của con người cả về
thể chất lẫn tinh thần.
Biểu hiện như thế nào?
NCT khi bị stress thường được biểu hiện bởi các dấu hiệu
như: khó chịu, lo lắng hoặc căng thẳng, buồn bã,
chán nản, thờ ơ, bực bội hoặc cáu gắt, hay uống rượu, hút thuốc lá, mất tập
trung, luôn có những quyết định không phù hợp, hay quên, đau đầu, đổ mồ hôi
nhiều, chóng mặt, rối loạn tiêu hóa, đau ngực. Tuy nhiên, các biểu hiện
trên thường được cho là những đặc điểm của người già cho nên khi stress xảy ra
ở NCT thường không được quan tâm cho nên khó được phát hiện sớm.
Ngoài ra, ở NCT phạm vi giao tiếp bị thu hẹp, chủ yếu là
trong gia đình cho nên thời gian trao đổi nói chuyện cũng ít vì các thành viên
khác trong gia đình thường bận rộn với công việc, học hành từ đó làm cho việc
phát hiện stress càng thêm khó hơn.
Mặt khác, ngay cả bản thân NCT cũng không thể phát hiện ra
tình trạng stress của mình, bởi vì theo thời gian sức khỏe càng ngày càng giảm
sút, bệnh tật thường xảy ra cho nên thường xuyên phải lo lắng, căng thẳng
và kèm theo đó là sự giảm sút độ nhạy bén của các giác quan cho nên làm giảm
khả năng cảm nhận về cơ thể. Từ đó, dẫn đến trạng thái tinh thần bất an, buồn
bã, ức chế làm cho việc phát hiện bệnh không kịp thời nên khó điều trị.
Làm sao để thích ứng và giải tỏa?
Để giúp NCT thích ứng và giải tỏa được stress, các thành
viên trong gia đình cần chú ý đến tâm lý muốn được quan tâm của ông bà, cha mẹ
mình cả về chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi đến việc chăm sóc hỏi han, vì đây là
liều thuốc vô giá về tinh thần đối với NCT.
Phòng tránh và hạn chế tác hại của stress ở NCT là việc làm
thường xuyên của các thanh viên trong gia đình nhằm giúp NCT vượt qua mặc cảm,
tự ti, bệnh tật để sống lâu cùng con cháu, với những biện pháp sau:
- Cải thiện mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình, giảm kích thích xấu trong đời sống hàng ngày, tạo điều kiện để NCT được lao động cả trí óc và chân tay.
- Xây dựng mối quan hệ thân thiết cho NCT bằng việc tham gia các hoạt động nhóm hay giao lưu trò chuyện với hàng xóm.
- Cần làm theo những gì NCT mong muốn, đây là yếu tố kích thích, động viên tinh thần rất lớn giúp NCT không cảm thấy bị lệ thuộc, là gánh nặng.
- Tự chăm sóc sức khỏe cho bản thân bằng các hoạt động thể chất nhưng cũng cần phải bảo vệ bản thân khỏi những chấn thương để cơ thể luôn nhanh nhẹn, hoạt bát để duy trì sự linh hoạt về thể chất của NCT và trong sinh hoạt hàng ngày như ăn uống cần phải thận trọng hơn, ngủ đủ giấc.
- Giám sát sức khỏe tinh thần vì trầm cảm có thể dẫn đến bệnh tim và ngược lại. Do vậy, cần chú ý tới biểu hiện của cả hai và tham khảo ý kiến của các chuyên gia về sức khỏe.
- Tập thể dục dưỡng sinh là một phương pháp giúp NCT giải tỏa stress rất hiệu quả
- Thường xuyên trò chuyện, trao đổi và thể hiện lòng cảm kích, sự biết ơn đối với NCT.
- NCT cần thường xuyên thể hiện bản thân như học hỏi những điều mới mẻ và sáng tạo để tạo ra niềm vui và đem tới sự thanh thản cho tinh thần cũng như duy trì sức khỏe tổng quát.
BS. HỒ VĂN CƯNG
Comments
Post a Comment